Makula Deliği

Maküla deliği, retinanın merkezi görmeden sorumlu maküla bölgesinde oluşan küçük bir delik ya da yırtıktır; keskin ve detaylı görmeyi etkiler ve ilerleyen evrelerde cerrahi tedavi gerektirebilir.

★★★★★

Prof. Dr. Fevzi Şentürk

Göz Hastalıkları · İstanbul

Prof. Dr. Göz Hastalıkları

20+ Yıl Deneyim

Retina Retina · Katarakt Tedavisi

Ankara Üniv. Tıp Fakültesi

▶ Vitrektomi Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

WhatsApp +90 542 117 15 42 Haritada Görüntüle

{ AI · ön değerlendirme }

çevrimiçi

Retinanızı konuşalım

Durumunuz

Merak ettiğiniz

AI Asistan

AI cevapları tıbbi tanı yerine geçmez.

{ ilgili videolar }

Konuyla ilgili kısa videolar

Tüm videolar →

Kliniğin YouTube kanalından bu konuyla ilgili kısa açıklamalar. Toplam 3 video.

Retina Hastalıkları ve Tedavi Yöntemleri (CNN Türk Haber)
SSR Hastalığı ve Fotodinamik Tedavi Nedir?
Tavuk Karası (Retinitis Pigmentosa) Hastalığı Nedir?

Hızlı Cevap

Maküla deliği, gözün arkasındaki maküla bölgesinde oluşan ve merkezi görmeyi etkileyen küçük bir deliktir; çoğu tam kat vakada pars plana vitrektomi ile tedavi edilebilir.

Maküla Deliği Nedir?

Maküla deliği, gözün arkasındaki retina tabakasında, merkezi görmeden sorumlu olan maküla bölgesinde oluşan küçük bir yırtık ya da deliktir. Bu durum özellikle keskin, net ve detaylı görmeyi etkiler. Genellikle bir gözde görülür ve zamanla ilerleyebilir.

Maküla; okuma, yüz tanıma ve ince işlerle ilgili görme işlevlerinin merkezidir. Bu bölgede oluşan bir delik, görmede ciddi bozulmalara neden olabilir.

Neden Oluşur?

Maküla deliği çoğunlukla yaşla birlikte gelişen doğal değişimlerin bir sonucudur. Ancak farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir:

Vitreusun (göz içi jelin) makülaya yapışarak çekilmesi
İleri yaş (özellikle 60 yaş üzeri)
Göz travması (darbe)
Yüksek miyopi
Retina dekolmanı sonrası
Diyabetik göz hastalıkları

Bu durum, vitreusun (jel dokunun) zamanla büzülüp çekilmesiyle makülada gerginlik oluşturmasına ve ardından yırtık oluşmasına neden olabilir.

Belirtiler Nelerdir?

Maküla deliği aşağıdaki belirtilerle kendini gösterebilir:

Merkezde bulanık veya çarpık görme
Okuma zorluğu, harflerin eksik ya da bozuk görünmesi
Düz çizgilerin eğri veya kırık algılanması
Görme alanının merkezinde karanlık ya da boş bir nokta (skotom)
Tek gözle bakıldığında bozulmuş merkezi görüntü

Bu belirtiler yavaş yavaş artabileceği gibi, bazı durumlarda daha hızlı ilerleyebilir.

Tanı Nasıl Konur?

Maküla deliği, göz doktorunun yapacağı retina muayenesi ve görüntüleme testleriyle teşhis edilebilir. En yaygın kullanılan yöntem şudur:

OCT (Optik Koherens Tomografi): Makülada oluşan deliğin derecesi ve boyutu detaylı şekilde ölçülür. Aynı zamanda tedaviye yanıt ve cerrahi sonrası iyileşme süreci de bu yöntemle takip edilir.

Evreleri Nelerdir?

Maküla delikleri 1. evreden 4. evreye kadar sınıflandırılır:

Evre 1: Başlangıç aşaması; genellikle küçüktür ve geri dönüş şansı vardır.
Evre 2–3: Tam kat deliğin oluştuğu evrelerdir.
Evre 4: Vitreusun tamamen ayrıldığı, daha büyük ve stabil deliklerdir.

Tedavisi Nasıldır?

Maküla deliği kendi kendine iyileşmez. Tedavisi cerrahidir:

Pars Plana Vitrektomi Ameliyatı

Gözün içindeki vitreus jeli alınır.
Maküla üzerindeki zar (ERM veya ILM) dikkatlice soyulur.
Göz içine gaz veya silikon verilir.
Ameliyat sonrası baş pozisyonu önerilir (gaza temas sağlamak için).
Genellikle lokal anesteziyle, aynı gün taburculukla yapılır.

Ameliyat Sonrası Süreç

Görme iyileşmesi birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürebilir.
İlk haftalarda yüzüstü pozisyonda durmak gerekebilir (özellikle gaz verilmişse).
Cerrahi sonrası deliğin kapanması birçok vakada mümkündür.
Deliğin kapanmasına rağmen görme tamamen normale dönmeyebilir, ancak iyileşme mümkündür.

Sıkça Sorulanlar

Maküla deliği kendiliğinden kapanabilir mi?

Erken evre (Evre 1) bazı maküla delikleri nadiren kendiliğinden iyileşebilir. Ancak çoğu tam kat delik, özellikle Evre 2 ve sonrası, cerrahi olmadan kapanmaz. Erken evrede takip kararı verilebilir, ancak ilerleyen aşamalarda cerrahi gerekli olabilir.

Maküla deliği tamamen körlük yapar mı?

Hayır. Maküla deliği merkezi görmeyi etkiler; okuma, yüz tanıma ve ince detayları görme gibi işlevlerde bozulmaya yol açabilir. Ancak çevresel (yan) görme genellikle korunur. Yani tam körlük oluşmaz, ama yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.

Ameliyat sonrası görmem ne kadar düzelir?

Görme düzelmesi kişiye göre değişir. Delik ne kadar eskiyse, düzelme potansiyeli o kadar az olabilir. Erken müdahale edilen vakalarda ise iyileşme potansiyeli daha yüksek olabilir. Görmenin tamamen normale dönmesi her zaman mümkün olmasa da netlik ve çarpıklıkta iyileşme görülebilir.

Maküla deliği ameliyatı acı verir mi?

Hayır. Ameliyat genellikle lokal anestezi ile yapılır ve ağrısızdır. Hastalar ameliyat sırasında rahat hisseder. Sonrasında hafif batma ya da bulanıklık olabilir, ama bu genellikle geçicidir.

Gaz konulursa neden yüzüstü yatmam gerekiyor?

Gaz, göz içinde makülaya baskı yaparak deliğin kapanmasına yardımcı olur. Bu baskının etkili olabilmesi için belirli bir süre baş aşağı, yüzüstü pozisyonda durmak gerekebilir. Bu sürenin uzunluğu, hastaya ve kullanılan gaz türüne göre değişir.

İki gözümde birden maküla deliği gelişebilir mi?

Evet, nadir de olsa mümkündür. Bir gözde maküla deliği olan hastalarda diğer gözde gelişme riski %10–15 civarındadır. Bu nedenle sağlıklı görünen göz de düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Gözümdeki delik neden oluştu, hiç travma yaşamadım?

Maküla deliği çoğu zaman yaşa bağlı vitreus çekilmesi nedeniyle oluşur. Travma, yüksek miyopi veya retina hastalıkları riski artırsa da, hiçbir belirgin neden olmadan da maküla deliği gelişebilir.

Ameliyat olmazsam ne olur?

Tedavi edilmezse maküla deliği genellikle büyümeye devam edebilir. Bu da görme kalitesinin daha da düşmesine neden olabilir. Ayrıca geç müdahale edilen vakalarda ameliyat sonrası iyileşme potansiyeli de azalabilir. Bu nedenle erken değerlendirme önemlidir.

{ İlgili başlıklar }